اختلافنظر در میان اعضای فدرال رزرو آمریکا بر سر جهتگیری آینده سیاست پولی، این هفته به یکی از پررنگترین شکافهای درونی این نهاد در دهههای اخیر تبدیل شد؛ جایی که چند مقام ارشد بانک مرکزی صراحتا با لحن «طرفدار کاهش نرخ بهره» در بیانیه رسمی مخالفت کردند و نسبت به پیامدهای تورمی جهش قیمت نفت هشدار دادند.
به گزارش خبرنویس، فدرال رزرو در نشست اخیر خود نرخ بهره را در بازه ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشت، اما همچنان در بیانیه خود به گونهای سیگنال داد که گام بعدی میتواند کاهش نرخها باشد؛ رویکردی که از نگاه برخی اعضا دیگر با واقعیتهای اقتصادی همخوانی ندارد. این تصمیم با رأیی کمسابقه و نسبتاً شکننده (۸ در برابر ۴) تصویب شد که نشاندهنده افزایش شکاف در کمیته بازار آزاد است.
مخالفت با «سوگیری انبساطی»
بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، از جمله مخالفان اصلی این رویکرد بود. او با اشاره به تداوم فشارهای تورمی و افزایش قیمت انرژی تأکید کرد که حفظ موضعگیری به سمت کاهش نرخ بهره دیگر «مناسب» نیست. به گفته او، رشد قیمت نفت بهعنوان یک منبع جدید فشار تورمی، چشمانداز سیاستگذاری را بهطور معناداری تغییر داده است.
لوری لوگان، رئیس فدرال رزرو دالاس، نیز موضع مشابهی اتخاذ کرد و هشدار داد که در شرایط فعلی، فدرال رزرو نباید راهنمایی آیندهنگر (forward guidance) ارائه دهد که بازارها را به سمت انتظار کاهش نرخ بهره سوق دهد. از نگاه او، با توجه به عدم قطعیت بالا، حرکت بعدی نرخ بهره میتواند «افزایش یا کاهش» باشد و سیاستگذار باید این انعطاف را حفظ کند.
هشدار کاشکاری: سناریوی افزایشهای پیاپی
در این میان، نیل کاشکاری، رئیس فدرال رزرو مینیاپولیس، حتی پا را فراتر گذاشت و از احتمال نیاز به افزایشهای متوالی نرخ بهره سخن گفت. او سناریویی را ترسیم کرد که در آن تداوم اختلال در عرضه انرژی، بهویژه در صورت بسته ماندن طولانیمدت تنگه هرمز، میتواند شوک قیمتی شدیدی ایجاد کند که مهار آن نیازمند واکنش تهاجمی سیاست پولی باشد.
به گفته کاشکاری، در چنین شرایطی حتی به بهای تضعیف بازار کار، افزایش نرخ بهره میتواند ضروری باشد تا انتظارات تورمی از کنترل خارج نشود. او تأکید کرد که موج افزایش قیمتها ممکن است بسیار فراتر از برآوردهای فعلی باشد و سیاستگذار باید برای این سناریو آماده باشد.
نفت بالای ۱۰۰ دلار و بازگشت نگرانیهای تورمی
ریشه اصلی این اختلافنظرها را باید در تحولات بازار انرژی جستوجو کرد. قیمت جهانی نفت در پی تشدید تنشها و اختلال در مسیرهای حیاتی انتقال انرژی، بهطور قابل توجهی افزایش یافته و برای هفتهها بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است. این جهش قیمتی، بهسرعت به بازار مصرف نیز منتقل شده و قیمت بنزین در آمریکا را افزایش داده است.
در همین حال، شاخصهای مبتنی بر بازار نیز از افزایش انتظارات تورمی حکایت دارند. نرخ تورم ضمنی اوراق خزانه محافظتشده در برابر تورم (TIPS) به بالاترین سطوح خود از سال ۲۰۲۳ رسیده و سایر معیارهای انتظارات تورمی نیز روندی صعودی گرفتهاند.
تغییر تدریجی در مرکز ثقل فکری فد
اگرچه جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در نشست خبری پس از جلسه تأکید کرد که انتظارات تورمی همچنان تا حدی مهار شدهاند، اما اذعان داشت که «مرکز ثقل» دیدگاهها در میان اعضا در حال حرکت به سمت حذف سوگیری انبساطی از بیانیههاست. به گفته او، در صورت تداوم شرایط فعلی، این تغییر میتواند حتی در نشست بعدی نیز رخ دهد.
این تحولات نشان میدهد که فدرال رزرو در نقطه حساسی قرار گرفته است؛ از یک سو، فشارهای تورمی ناشی از شوک انرژی در حال افزایش است و از سوی دیگر، مسیر قبلی کاهش تدریجی نرخ بهره با تردیدهای جدی مواجه شده است. در چنین فضایی، اختلافنظر میان سیاستگذاران نهتنها بازتابی از عدم قطعیتهای اقتصادی، بلکه نشانهای از دشواری تصمیمگیری در شرایطی است که هر انتخاب میتواند هزینههای قابل توجهی برای اقتصاد به همراه داشته باشد.
منبع: اکوایران
