به گزارش خبرنویس و به نقل از اسب بخار، کمکفنر یکی از اجزای مهم سیستم تعلیق است که وظیفه اصلی آن کنترل حرکت فنر و نوسانات بدنه و چرخ را بر عهده دارد. برخلاف تصور رایج، این فنر است که بخش زیادی از ضربه ناشی از ناهمواریهای مسیر را جذب میکند و کمکفنر مانع از ادامهدار شدن این نوسانات میشود.
عملکرد صحیح کمکفنر در نهایت باعث میشود لاستیک تماس بهتری با سطح جاده داشته باشد و خودرو در ترمزگیری، پیچیدن و تغییر مسیر رفتار پایدارتر و قابل پیشبینیتری داشته باشد.
خودرو بعد از دستانداز چند بار نوسان میکند
یکی از رایجترین نشانههای ضعیفشدن کمکفنر، ادامه پیدا کردن حرکت بدنه بعد از عبور از دستانداز، سرعتگیر یا چاله است.
در یک خودروی سالم، بدنه پس از عبور از ناهمواری باید در مدت کوتاهی به وضعیت پایدار برگردد. اگر خودرو چند بار بالا و پایین شود یا احساس کنید روی جاده «شناور» است، احتمال کاهش توان میراکنندگی کمکفنرها وجود دارد.
این مشکل در سرعتهای بالاتر اهمیت بیشتری پیدا میکند. کمکفنر ضعیف باعث میشود چرخ پس از عبور از ناهمواری مدت بیشتری به حرکت خود ادامه دهد و تماس تایر با سطح جاده کاهش پیدا کند. راننده ممکن است این وضعیت را به شکل سبکشدن فرمان، بیقراری خودرو یا نیاز به اصلاح مداوم مسیر احساس کند.
دماغه خودرو هنگام ترمز بیش از حد پایین میرود
پایین آمدن بخش جلویی خودرو هنگام ترمز طبیعی است، زیرا با کاهش سرعت، وزن خودرو به سمت محور جلو منتقل میشود. با این حال، کمکفنر سالم باید شدت و سرعت این حرکت را کنترل کند.
اگر هنگام ترمزگیری، جلوی خودرو ناگهان بیش از حد پایین برود و حتی بعد از توقف نیز بدنه یک یا چند بار نوسان کند، کمکفنرهای جلو نیاز به بررسی دارند.
کاهش عملکرد کمکفنر میتواند تماس پایدار تایر با جاده را نیز تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه روی کیفیت ترمزگیری و عملکرد سیستمهای وابسته به چسبندگی تایر اثر بگذارد.
همین اتفاق در زمان شتابگیری نیز ممکن است در قسمت عقب خودرو دیده شود؛ به این معنا که عقب خودرو بیش از حد پایین برود و قسمت جلو بالا بیاید.
خودرو در پیچها بیش از گذشته میخوابد
اگر خودرو در پیچهایی که پیشتر با همان سرعت بهراحتی طی میکردید، حالا بیشتر به یک سمت متمایل میشود یا بعد از تغییر مسیر چند لحظه طول میکشد تا بدنه آرام شود، بهتر است وضعیت کمکفنرها بررسی شود.
کمکفنر سالم سرعت جابهجایی وزن و حرکت بدنه را کنترل میکند. با ضعیفشدن آن، بدنه هنگام پیچیدن، تغییر مسیر و مانورهای ناگهانی آزادانهتر حرکت میکند و راننده ممکن است برای حفظ مسیر به اصلاح بیشتری با فرمان نیاز داشته باشد.
لاستیکها میتوانند خرابی کمکفنر را نشان دهند
گاهی نخستین نشانه خرابی کمکفنر روی خود قطعه دیده نمیشود، بلکه لاستیک آن را نشان میدهد.
کمکفنر ضعیف اجازه میدهد چرخ روی ناهمواریها بیش از حد بالا و پایین شود. تکرار این حرکت میتواند باعث ایجاد سایش نامنظم و پلهای یا کاسهای روی آج لاستیک شود؛ حالتی که با عناوینی مانند Cupping یا Scalloping شناخته میشود.
البته هر نوع سایش نامنظم لاستیک الزاماً به معنای خرابی کمکفنر نیست. فشار باد نامناسب، بالانس نبودن چرخ، ایراد در میزان فرمان یا خرابی سایر قطعات سیستم تعلیق نیز میتوانند چنین اثری ایجاد کنند. بنابراین تنها با مشاهده سایش نامنظم نباید حکم به تعویض کمکفنر داد و بهتر است مجموعه تعلیق بررسی شود.
روغنریزی کمکفنر؛ چه زمانی جدی است؟
نشتی روغن یکی از شناختهشدهترین نشانههای خرابی کمکفنر است، اما هر اثر روغنی به معنای خرابشدن کامل قطعه نیست.
یک لایه بسیار جزئی روغن روی بدنه ممکن است الزاماً نشانه خرابی جدی نباشد؛ اما اگر روغن به شکل واضح روی بدنه جاری شده باشد، احتمال آسیب آببندی داخلی یا خرابی کمکفنر افزایش پیدا میکند.
خمشدن یا خطافتادن میله پیستون، آسیب بدنه و ترکخوردگی پایه نیز از مواردی هستند که باید جدی گرفته شوند.
از طرف دیگر، خشک بودن ظاهر کمکفنر نیز به معنی سالم بودن آن نیست. ممکن است اجزای داخلی و سوپاپهای آن به مرور فرسوده شده باشند و توان میراکنندگی کاهش پیدا کرده باشد، بدون آنکه نشتی قابل مشاهدهای وجود داشته باشد.
صدای تقه همیشه از کمکفنر نیست
شنیدن صدای تقه هنگام عبور از دستانداز میتواند نشانهای از وجود ایراد در سیستم تعلیق باشد، اما نباید هر صدایی را مستقیماً به کمکفنر نسبت داد.
پایه بالایی کمکفنر، بوشها، اتصالات، فنر و سایر اجزای سیستم تعلیق نیز میتوانند هنگام عبور از ناهمواریها صدا ایجاد کنند.
در برخی موارد خرابی کمکفنر ممکن است با رسیدن سیستم تعلیق به انتهای کورس همراه با صدای ضربه باشد، اما تشخیص منبع صدا نیازمند بررسی مجموعه تعلیق است.
بنابراین تعویض کمکفنر تنها به دلیل شنیدن صدای تقه، بدون بررسی سایر قطعات، میتواند هزینهای غیرضروری به مالک خودرو تحمیل کند.
تست فشار دادن بدنه چقدر قابل اعتماد است؟
فشار دادن گوشه خودرو و بررسی تعداد نوسانات، یک روش قدیمی برای بررسی کمکفنر است و در مواردی که خرابی بسیار شدید باشد میتواند سرنخ خوبی ارائه دهد، اما برای تشخیص فرسودگی تدریجی روش کاملی نیست.
ممکن است خودرو در حالت توقف رفتار کاملاً عادی داشته باشد، اما کمکفنرها هنگام ترمزگیری، تغییر مسیر یا عبور از جاده ناهموار نتوانند حرکت چرخ و بدنه را بهدرستی کنترل کنند.
به همین دلیل، در بررسی تخصصی بهتر است تست رانندگی در کنار بازدید فیزیکی کمکفنرها، لاستیکها و سایر اجزای سیستم تعلیق انجام شود. رفتار خودرو هنگام عبور از دستانداز، ترمزگیری، تغییر مسیر و بازگشت بدنه به وضعیت پایدار میتواند اطلاعات دقیقتری درباره عملکرد سیستم تعلیق ارائه دهد.
کمکفنر را چه زمانی باید تعویض کرد؟
برای تعویض کمکفنر نمیتوان یک عدد کیلومتر ثابت برای تمام خودروها تعیین کرد. کیفیت جادهها، میزان بار، سبک رانندگی و شرایط کاری خودرو همگی بر سرعت فرسودگی کمکفنر تأثیر میگذارند.
از سوی دیگر، کمکفنر معمولاً بهصورت ناگهانی از کار نمیافتد و عملکرد آن بهتدریج کاهش پیدا میکند. بنابراین تغییر رفتار خودرو و نتیجه بررسی فنی باید بیش از یک عدد مشخص روی کیلومترشمار مورد توجه قرار گیرد.
اگر خودرو بعد از دستانداز چند بار نوسان میکند، هنگام ترمز بیش از حد شیرجه میزند، در پیچها ناپایدارتر شده، لاستیکها دچار سایش کاسهای شدهاند یا روی کمکفنر نشتی واضح و آسیب مکانیکی مشاهده میشود، بهتر است سیستم تعلیق توسط متخصص بررسی شود.
کمکفنر معمولاً یکشبه خراب نمیشود؛ آرامآرام ضعیف میشود و همین فرسودگی تدریجی باعث میشود راننده به رفتار جدید خودرو عادت کند. شاید مهمترین نشانه همین باشد: خودرویی که هنوز حرکت میکند، اما دیگر مثل گذشته روی جاده نمیایستد.
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1240193
منبع: رکنا
