در بازارهای مالی معمولاً گفته میشود میان دلار آمریکا و طلا رابطهای معکوس وجود دارد؛ یعنی وقتی دلار تقویت میشود، طلا تحت فشار قرار میگیرد و زمانی که دلار تضعیف میشود، قیمت اونس جهانی شانس بیشتری برای رشد پیدا میکند. این رابطه در بسیاری از دورهها قابل مشاهده است، اما همیشه و در همه شرایط صادق نیست.
بازار طلا تحت تأثیر مجموعهای از عوامل قرار دارد و دلار فقط یکی از آنهاست. نرخهای واقعی بهره، بازده اوراق خزانهداری آمریکا، تورم، ریسکهای ژئوپلیتیکی، جریان سرمایه به داراییهای امن و انتظارات مربوط به سیاست فدرال رزرو همگی میتوانند مسیر اونس را تغییر دهند. به همین دلیل گاهی در بازار شاهد شرایطی هستیم که دلار و طلا بهطور همزمان رشد میکنند.
چرا معمولاً دلار و طلا رابطه معکوس دارند؟
قیمت جهانی طلا عمدتاً با دلار آمریکا اعلام میشود. زمانی که ارزش دلار در برابر سایر ارزها افزایش پیدا میکند، خرید طلا برای سرمایهگذارانی که دارایی آنها به یورو، ین، پوند یا سایر ارزهاست گرانتر میشود.
این موضوع میتواند بخشی از تقاضای جهانی را کاهش دهد و فشار نزولی بر اونس ایجاد کند. در جهت مقابل، ضعیف شدن دلار باعث میشود خرید طلا با سایر ارزها ارزانتر شود و در برخی شرایط تقاضا افزایش پیدا کند.
به همین دلیل تغییرات شاخص دلار یکی از متغیرهایی است که در تحلیل طلا امروز بهطور مرتب مورد توجه معاملهگران قرار میگیرد.
اما مسئله زمانی پیچیدهتر میشود که سایر نیروهای بازار برخلاف اثر دلار عمل کنند.
چه زمانی طلا و دلار میتوانند همزمان رشد کنند؟
یکی از مهمترین شرایطی که میتواند این اتفاق را ایجاد کند، افزایش ریسک در بازارهای جهانی است.
در دورههای بحران مالی، جنگ، تنشهای ژئوپلیتیکی یا نگرانی شدید درباره اقتصاد جهانی، سرمایهگذاران ممکن است هم دلار و هم طلا را بهعنوان دارایی امن خریداری کنند. در چنین شرایطی تقاضای پناهگاه امن میتواند رابطه معمول میان این دو دارایی را موقتاً تغییر دهد.
دلار به دلیل نقش مرکزی خود در نظام مالی جهانی و نقدشوندگی بالای بازارهای آمریکا میتواند مقصد سرمایه باشد. همزمان طلا نیز به دلیل سابقه تاریخی خود بهعنوان ذخیره ارزش مورد توجه قرار میگیرد.
در نتیجه رشد دلار لزوماً به معنای افت طلا نیست.
بازده واقعی اوراق میتواند مهمتر از دلار باشد
یکی از دلایلی که گاهی طلا برخلاف دلار حرکت میکند، تغییر بازده واقعی اوراق آمریکاست.
طلا سود دورهای پرداخت نمیکند. بنابراین زمانی که بازده واقعی اوراق افزایش پیدا میکند، هزینه فرصت نگهداری طلا بیشتر میشود و این شرایط معمولاً برای فلز زرد نامساعد است.
اما ممکن است دلار در حال تقویت باشد در حالی که بازده واقعی اوراق کاهش پیدا میکند. در این شرایط یکی از متغیرها به ضرر طلا و متغیر دیگر به نفع آن عمل میکند.
اگر کاهش بازده واقعی اثر قویتری داشته باشد، طلا میتواند حتی در کنار دلار قوی نیز رشد کند.
به همین دلیل یک تحلیل بازار طلا کامل باید همزمان دلار، بازده اوراق و نرخهای واقعی را بررسی کند.
تورم چگونه این رابطه را تغییر میدهد؟
تورم یکی دیگر از عوامل مهم است.
اگر بازار تصور کند افزایش قیمتها پایدار خواهد بود، بخشی از سرمایهگذاران ممکن است برای حفظ ارزش داراییهای خود به طلا توجه بیشتری نشان دهند.
در برخی دورهها همین نگرانی تورمی میتواند همزمان باعث افزایش تقاضا برای دلار و طلا شود، بهویژه اگر نااطمینانی اقتصادی نیز بالا باشد.
همچنین واکنش بازار به تورم فقط به خود عدد بستگی ندارد. معاملهگران بررسی میکنند داده تورم چه اثری بر سیاست آینده فدرال رزرو، نرخهای واقعی و مسیر اقتصاد خواهد داشت.
بنابراین ممکن است یک گزارش تورمی باعث رشد دلار شود، اما همزمان نگرانی درباره کاهش ارزش پول یا افزایش ریسک اقتصادی، تقاضای طلا را نیز تقویت کند.
سیاست فدرال رزرو همیشه یک پیام ساده برای طلا ندارد
تصمیمهای فدرال رزرو میتوانند هم دلار و هم طلا را تحت تأثیر قرار دهند، اما واکنش این دو دارایی همیشه مخالف یکدیگر نیست.
برای مثال ممکن است بانک مرکزی آمریکا لحن سختگیرانهای اتخاذ کند و دلار تقویت شود. در حالت معمول این وضعیت میتواند برای طلا منفی باشد.
اما اگر بازار این سیاست را تهدیدی برای رشد اقتصادی بداند، تقاضا برای دارایی امن ممکن است افزایش پیدا کند و بخشی از فشار روی طلا را خنثی کند.
از سوی دیگر اگر بازار تصور کند سیاست سختگیرانه فدرال رزرو در آینده باعث کاهش تورم و سپس کاهش نرخ بهره خواهد شد، انتظارات بلندمدت میتوانند با واکنش اولیه بازار تفاوت داشته باشند.
اهمیت انتظارات قبلی بازار
بازارهای مالی به خبرها بهصورت مطلق واکنش نشان نمیدهند؛ بلکه تفاوت میان واقعیت و انتظارات قبلی را معامله میکنند.
فرض کنید معاملهگران از قبل انتظار داشته باشند دلار به دلیل سیاست انقباضی فدرال رزرو تقویت شود. اگر این انتظار قبلاً بهطور گسترده وارد قیمتها شده باشد، حتی یک خبر مثبت برای دلار ممکن است نتواند فشار زیادی بر طلا وارد کند.
در مقابل، اگر در همان زمان عاملی تازه مانند تشدید ریسک ژئوپلیتیکی وارد بازار شود، طلا میتواند مسیر مستقلی پیدا کند.
به همین دلیل بررسی رابطه دلار و طلا بدون دانستن اینکه بازار پیش از انتشار خبر چه چیزی را قیمتگذاری کرده بود، میتواند به نتیجه اشتباه منجر شود.
نقش بانکهای مرکزی در تقاضای طلا
عامل دیگری که میتواند رابطه میان دلار و طلا را تغییر دهد، تقاضای بانکهای مرکزی برای ذخایر طلاست.
بانکهای مرکزی در برخی دورهها به دلایل مرتبط با مدیریت ذخایر ارزی، تنوعبخشی و کاهش وابستگی به یک دارایی خاص، اقدام به خرید طلا میکنند.
این نوع تقاضا الزاماً به تغییرات روزانه دلار وابسته نیست. اگر خریدهای رسمی یا تقاضای بلندمدت قوی باشد، میتواند بخشی از اثر منفی افزایش دلار را جبران کند.
همین موضوع نشان میدهد که عوامل ساختاری و بلندمدت بازار نیز باید در کنار نوسانات کوتاهمدت بررسی شوند.
معاملهگران برای تشخیص شرایط بازار چه چیزهایی را باید ببینند؟
برای تفسیر بهتر حرکت طلا، بهتر است به جای تمرکز روی یک متغیر، چند بازار همزمان بررسی شوند.
شاخص دلار اولین متغیر مهم است، اما بازده اوراق دوساله و دهساله آمریکا، نرخهای واقعی، انتظارات تورمی و رفتار بازار سهام نیز اطلاعات مهمی ارائه میدهند.
اگر دلار رشد کند اما بازده واقعی کاهش یابد و همزمان ریسکگریزی در بازار افزایش پیدا کند، احتمال مقاومت طلا در برابر فشار دلار بیشتر خواهد بود.
در مقابل، اگر دلار و بازده واقعی هر دو با قدرت افزایش پیدا کنند و فضای بازار نیز آرام باشد، فشار نزولی روی طلا میتواند بیشتر شود.
جمعبندی
رابطه معکوس میان دلار و طلا یکی از مهمترین روابط شناختهشده در بازارهای مالی است، اما این رابطه یک قانون ثابت و بدون استثنا نیست.
دلار قوی معمولاً میتواند فشار نزولی بر اونس ایجاد کند، اما عواملی مانند کاهش بازده واقعی، افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی، نگرانی تورمی، تقاضای بانکهای مرکزی و تغییر انتظارات درباره سیاست پولی میتوانند این اثر را کاهش دهند یا حتی خنثی کنند.
به همین دلیل تحلیلگران حرفهای به جای استفاده از یک رابطه ساده، مجموعهای از متغیرهای بینبازاری را کنار هم قرار میدهند. دنبال کردن همزمان دلار، اوراق، تورم و جریان سرمایه در منابع تخصصی مالی مانند یوتوتایمز میتواند تصویر دقیقتری از نیروهایی ارائه دهد که در هر مقطع مسیر اونس جهانی طلا را شکل میدهند.
