پیش‌بینی وضعیت بازار آهن در نیمه دوم سال 1404

وضعیت کلی بازار آهن در ابتدای نیمه دوم 1404

بازار آهن در شروع نیمه دوم 1404 با دو پیام هم زمان روبه رو است: از یک طرف رکود تقاضا و کاهش نقدینگی، و از طرف دیگر نگرانی عرضه به دلیل انرژی و هزینه ها. در نیمه اول سال، نشانه های رکود ساخت وساز پررنگ ماند؛ مرکز آمار از صدور ۲۹,۲۹۵ پروانه ساختمانی در بهار 1404 خبر داد که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۲۲.۷ درصد افت داشت.

عوامل تأثیرگذار بر بازار آهن در نیمه دوم سال 1404

در نیمه دوم 1404، قیمت آهن بیشتر از هر زمان دیگر به «ترکیب عوامل» واکنش نشان می دهد، نه به یک خبر واحد. شما اگر خریدار یا فروشنده هستید، بهتر است به جای دنبال کردن یک شایعه، چند شاخص کلیدی را هم زمان رصد کنید: نرخ ارز، وضعیت ساخت وساز، انرژی زمستانی، سیاست های دولت، صادرات و هزینه حمل.

از مهم ترین عوامل تاثیر گذار عبارتند از:

1. مکانیسم ماشه (اسنپ بک) و تأثیر آن بر نرخ دلار و فولاد
2. رکود ساخت وساز و کاهش نقدینگی در بازار داخلی
3. محدودیت گاز صنایع فولادی در زمستان
4. سیاست های داخلی دولت و پروژه های عمرانی
5. صادرات فولاد؛ فرصت یا تهدید برای بازار داخلی
6. هزینه حمل ونقل و لجستیک و اثر آن بر قیمت آهن

مکانیسم ماشه (اسنپ بک) و تأثیر آن بر نرخ دلار و فولاد

مکانیسم ماشه در چارچوب قطعنامه 2231 شورای امنیت تعریف شد و امکان بازگشت تحریم های پیشین را از مسیر حقوقی مشخص فراهم می کند. همین ریسک، حتی قبل از وقوع، معمولاً روی انتظارات بازار ارز اثر می گذارد؛ وقتی انتظارات ارزی بالا برود، بازار آهن هم به سرعت واکنش نشان می دهد، چون بسیاری از قیمت های مبنا و رفتار عرضه کننده ها با دلار تنظیم می شود.

رکود ساخت و ساز و کاهش نقدینگی در بازار داخلی

وقتی پروانه های ساختمانی افت می کند، بازار میلگرد و تیرآهن معمولاً با تأخیر اما قطعی سرد می شود. در بهار 1404 افت ۲۲.۷ درصدی صدور پروانه ها ثبت شد و همین آمار پیام روشنی برای نیمه دوم دارد: پروژه های جدید کمتر می آیند و پروژه های نیمه تمام هم آهسته تر پیش می روند.

محدودیت گاز صنایع فولادی در زمستان

زمستان برای فولاد ایران یک فصل عادی نیست. گزارش های صنعتی نشان می دهد محدودیت برق و گاز حتی در سال 1403 حدود ۲ میلیون تن از تولید فولاد میانی را کم کرد و ارزش از دست رفته را حدود یک میلیارد دلار برآورد کرد.

سیاست های داخلی دولت و پروژه های عمرانی

بودجه و اجرای پروژه های عمرانی وقتی اثر واقعی می گذارد که «پول به پروژه برسد»، نه صرفاً عدد روی کاغذ. درباره بودجه 1404، جداول تملک دارایی های سرمایه ای تصویب شد و مرکز پژوهش های مجلس هم به جزئیات و تغییرات این بخش پرداخته است.
اگر دولت در نیمه دوم 1404 پرداخت های عمرانی را منظم تر کند، بازار تیرآهن و مقاطع سنگین معمولاً زودتر واکنش نشان می دهد. اگر پرداخت ها کند شود، اثر آن بیشتر در حد خبر می ماند. این بحث ما را به صادرات می برد، چون صادرکننده می تواند فشار تقاضای داخلی را جبران کند یا برعکس، بازار داخل را کم عرضه کند.

صادرات فولاد؛ فرصت یا تهدید برای بازار داخلی

گمرک اعلام کرد ایران در نیمه نخست 1403 حدود ۵.۷ میلیون تن محصولات فولادی و مصنوعات آن را به ارزش ۲.۹ میلیارد دلار صادر کرد. صادرات وقتی بالا می رود، برای تولیدکننده جذاب است، اما برای بازار داخل دو پیام دارد: کاهش عرضه داخلی و حساس تر شدن قیمت ها به دلار.
در نیمه دوم 1404، اگر محدودیت صادراتی یا عوارض تغییر کند، بازار سریع واکنش می دهد. بنابراین شما بهتر است هم زمان دو چیز را چک کنید: خبرهای سیاست گذاری صادرات و روند عرضه در بورس کالا. صحبت از بورس کالا شد، پس عامل بعدی یعنی حمل ونقل و لجستیک را هم اضافه کنیم، چون هزینه تمام شده را بالا می برد و کف قیمت را تغییر می دهد.

هزینه حمل و نقل و لجستیک و اثر آن بر قیمت آهن

در ایران، کرایه حمل بخشی از قیمت نهایی آهن را تعیین می کند، مخصوصاً برای پروژه های خارج از مراکز تولید.

خبرگزاری مهر اعلام کرد نرخ شاخص حمل کالا از ۷۱۵۰ به ۸۹۰۰ ریال به ازای هر تن کیلومتر افزایش یافت و اجرای آن از ۲۵ بهمن آغاز شد.

نتیجه عملی برای نیمه دوم 1404 ساده است: حتی اگر قیمت درب کارخانه ثابت بماند، قیمت تحویل در مقصد می تواند رشد کند. همین موضوع باعث می شود برخی خریداران به جای خرید پراکنده، خرید تجمیعی و برنامه ریزی حمل را جدی تر بگیرند. حالا که عوامل را شناختیم، می توانیم منطقی تر درباره روند قیمت مقاطع در نیمه دوم صحبت کنیم.

پیش بینی روند قیمت مقاطع فولادی در نیمه دوم 1404

هیچ پیش بینی دقیقی بدون سناریو معنی ندارد. در نیمه دوم 1404، قیمت ها بیشتر در قالب «کف و سقف نوسان» قابل تصور است. سه نیروی اصلی مسیر را می سازد: نرخ ارز، وضعیت تقاضای ساختمان، و محدودیت انرژی. همچنین قواعد و ابلاغیه های بورس کالا می تواند نقش تنظیم گر بازی کند.

پیش بینی قیمت میلگرد در نیمه دوم 1404

میلگرد بیشترین وابستگی را به نبض ساخت وساز دارد، پس رکود تقاضا جلوی جهش های پرقدرت را می گیرد. با این حال، اگر دلار تکان جدی بخورد یا گاز زمستانی عرضه را محدود کند، میلگرد معمولاً به شکل پلکانی بالا می رود، نه یکباره.

پیش بینی قیمت تیرآهن در نیمه دوم 1404

تیرآهن بیشتر از میلگرد از پروژه های عمرانی و اسکلت های سنگین اثر می گیرد. اگر پرداخت های عمرانی بهتر شود، تیرآهن می تواند حتی در رکود عمومی، نوسان مثبت ملایم نشان دهد. اگر دولت خرج عمرانی را عقب بیندازد، تیرآهن هم مثل میلگرد به فاز صبر می رود، اما در زمان شوک عرضه یا دلار، جهش آن معمولاً سریع تر دیده می شود چون بازارش عمیق مثل میلگرد نیست.
در بخش ورق های فولادی، بخشی از عرضه بازار به تولیدکنندگانی اختصاص دارد که تمرکز آن ها به طور مشخص روی ورق سیاه است. آهن فرم در همین دسته قرار می گیرد و ورق سیاه را از ماده اولیه ای به نام اسلب تولید می کند؛ ماده ای که پایه بسیاری از محصولات فولادی به شمار می رود. این ورق ها در دو گرید ST37 و ST52 به بازار عرضه می شوند و از نظر ظاهری تفاوت قابل تشخیصی ندارند.

پیش بینی قیمت سایر مقاطع فولادی

نبشی، ناودانی، پروفیل و ورق ها بیشتر به صنایع پایین دستی و تقاضای تولیدی وابسته اند. در نیمه دوم 1404، اگر تولیدکننده ها سفارش های صنعتی ثابت نگه دارند، این گروه معمولاً نوسان آرام تری نسبت به میلگرد تجربه می کند. اما دو عامل می تواند روند را تند کند: جهش نرخ ارز و افزایش هزینه انرژی و حمل.
جمع بندی این بخش روشن است: بازار در نیمه دوم 1404 بیشتر «نوسانی و مدیریتی» پیش می رود تا «روندی و یک طرفه». حالا این نتیجه را در قالب سناریوهای مشخص صورت بندی می کنیم تا تصمیم گیری ساده تر شود.

سناریوهای محتمل بازار آهن در نیمه دوم 1404

اگر شما فعال بازار هستید، بهتر است برای هر سناریو یک برنامه خرید و فروش داشته باشید. سناریوها کمک می کنند به جای واکنش احساسی، تصمیم مرحله ای بگیرید. در ادامه سه حالت را مرور می کنیم: خوش بینانه، محتمل و بدبینانه.

1. سناریوی خوش بینانه

در این حالت، تنش سیاسی فروکش می کند، دلار نوسان محدود دارد و دولت بخشی از پروژه های عمرانی را فعال تر پیش می برد. محدودیت گاز هم مدیریت پذیر می ماند.

نتیجه برای بازار آهن:

1. قیمت ها بیشتر در یک کانال مشخص نوسان می کنند.
2. خریدار می تواند خرید پله ای انجام دهد و از هیجان دور بماند.
3. فروشنده با گردش موجودی بهتر کار می کند تا حبس کالا.
4. اگر این سناریو رخ ندهد، بازار معمولاً به سناریوی محتمل نزدیک می شود.

2. سناریوی محتمل (واقع بینانه)

این سناریو بیشترین همخوانی را با داده های موجود دارد: رکود ساخت وساز ادامه می یابد، اما دلار با شیب ملایم رشد می کند و محدودیت انرژی در زمستان عرضه را گاهی تحت فشار قرار می دهد.

3. سناریوی بدبینانه

در این سناریو، ریسک مکانیسم ماشه یا تنش های مشابه انتظارات ارزی را تند می کند و محدودیت انرژی هم جدی تر می شود. هم زمان نقدینگی بازار داخلی پایین می ماند، پس شما یک بازار دوپاره می بینید: قیمت های بالاتر، ولی معاملات کمتر.

جمع بندی و چشم انداز بازار آهن در نیمه دوم 1404

نیمه دوم 1404 برای بازار آهن، میدان تصمیم های دقیق است. آمار رکود ساخت وساز با افت پروانه های ساختمانی را دیدیم و فهمیدیم تقاضا رشد ناگهانی را سخت می کند. از طرف دیگر، محدودیت انرژی و رشد هزینه حمل می تواند کف قیمت را بالا نگه دارد، حتی وقتی معاملات کم می شود.
اگر شما خریدار هستید، روی خرید مرحله ای، مقایسه قیمت تحویل و رصد عرضه تمرکز کنید. اگر فروشنده هستید، به جای قفل کردن سرمایه در موجودی، روی سرعت گردش کالا و مدیریت ریسک ارزی کار کنید.