عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳۰۳ همت رسید؛ بیش از ۱۲ برابر مدت مشابه سال گذشته. هدف از توسعه این ابزارها، تسهیل تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌ها، کاهش وابستگی به تسهیلات نقدی بانکی و حمایت از تولید است. با این حال، میزان اثرگذاری آن‌ها در بهبود دسترسی واقعی کسب‌وکارها به منابع مالی و کاهش تنگنای اعتباری اقتصاد، همچنان محل بررسی است.
مجموع عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳۰۳ همت رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۲۵.۴ همت در مدت مشابه سال گذشته، از رشد بیش از ۱۲ برابری این شیوه تأمین مالی حکایت دارد. تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که ابزارهای اعتباری جدید به‌تدریج سهم بیشتری در تأمین مالی بنگاه‌ها و خانوارها پیدا کرده‌اند.
تأمین مالی زنجیره تولید با هدف تسهیل دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش، کاهش فشار بر تسهیلات نقدی بانک‌ها و هدایت منابع به فعالیت‌های اقتصادی طراحی شده است. در این شیوه، اعتبار در طول زنجیره تولید و توزیع جریان پیدا می‌کند و می‌تواند نیاز مالی تولیدکنندگان، تأمین‌کنندگان و خریداران را پوشش دهد.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، برات الکترونیکی زنجیره تولید یکی از ابزارهای دارای بیشترین رشد بوده است. ارزش صدور این برات‌ها در نیمه نخست سال به ۲۲۵.۱۵ همت رسید؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل حدود ۱۲.۷ همت بود. رشد ۱۶۷۲.۸ درصدی این ابزار با افزایش تعداد بانک‌های فعال و گسترش صنایع استفاده‌کننده همراه شده است.
در همین دوره، تأمین مالی اعتباری خانوار از طریق کارت رفاهی متصل به اوراق گام به ۱۴۸.۷ همت رسید؛ در حالی که عملکرد این ابزار در شش‌ماهه نخست سال گذشته تنها ۲.۵ همت بود. همچنین تأمین مالی از طریق اوراق گام با رشد ۳۷۹ درصدی به ۵۹.۶ همت رسید و فاکتورینگ نیز ۳۵.۴ همت از مطالبات قراردادی را پوشش داد.
با وجود رشد چشمگیر ارقام، پرسش مهم این است که گسترش این ابزارها تا چه اندازه می‌تواند دسترسی واقعی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش را بهبود دهد، وابستگی تولید به تسهیلات نقدی را کاهش دهد و به رفع تنگنای اعتباری در اقتصاد ایران کمک کند.
منبع: اکوایران
