به گزارش خبرگزاری ایمنا، پاییز که از راه می‌رسد، حال‌وهوای خانه‌ها هم تغییر می‌کند. با بازگشایی مدارس، برنامه روزانه خانواده‌ها رنگ‌وبوی درس و مشق می‌گیرد و والدین بیش از گذشته به فکر سلامت و آمادگی ذهنی فرزندانشان می‌افتند. در این میان، تغذیه و خوراکی‌هایی که به تقویت حافظه و افزایش توان یادگیری شهرت دارند، جایگاه ویژه‌ای در توصیه‌های خانوادگی پیدا می‌کنند.
در بسیاری از خانواده‌ها هنوز هم نام کندر، گردو، عسل و برخی گیاهان دارویی با تقویت حافظه گره خورده است. مادربزرگ‌ها و مادرها هرکدام نسخه‌ای برای روزهای مدرسه دارند؛ توصیه‌هایی که گاهی از تجربه‌های شخصی و گاهی از آموزه‌های به‌جامانده از طب سنتی سرچشمه می‌گیرند و نسل به نسل منتقل شده است.
طب سنتی ایرانی از دیرباز به موضوع حفظ سلامت ذهن و تقویت قوای حافظه توجه داشته است. در این نگاه، تغذیه، خواب، عادت‌های روزانه و رعایت تدابیر متناسب با شرایط بدن، در حفظ تندرستی و عملکرد ذهن نقش دارند. با این حال، در کنار این آموزه‌ها، باورهایی نیز شکل گرفته‌اند که گاهی بدون شناخت کافی درباره آن‌ها صحبت می‌شود.
اما کدام‌یک از این توصیه‌ها ریشه در آموزه‌های طب ایرانی دارند و کدام‌یک بیشتر حاصل باورهای عامیانه هستند و آیا هر خوراکی یا گیاهی که به تقویت حافظه شهرت پیدا کرده، چنین خاصیتی دارد؟ با شروع فصل مدرسه، بررسی این باورها فرصتی است تا نگاهی دقیق‌تر به نسخه‌های قدیمی و توصیه‌های رایج برای تقویت حافظه دانش‌آموزان داشته باشیم.
از کندر تا گردو؛ باورهای قدیمی درباره تقویت حافظه دانش‌آموزان چقدر حقیقت دارند؟
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه با آغاز سال تحصیلی و بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس، دغدغه والدین برای افزایش تمرکز و تقویت حافظه فرزندانشان دوباره پررنگ می‌شود، اظهار کرد: در این میان، توصیه‌های مختلفی از سوی خانواده‌ها مطرح می‌شود؛ از خوردن گردو و عسل گرفته تا مصرف کندر و دمنوش‌های گیاهی. توصیه‌هایی که بعضی از آن‌ها ریشه در باورهای قدیمی و طب سنتی دارند و هنوز هم میان خانواده‌ها طرفداران زیادی دارند.
وی با بیان اینکه کندر یکی از شناخته‌شده‌ترین موادی است که در باور عمومی با تقویت حافظه و افزایش قدرت یادگیری ارتباط دارد، افزود: برخی والدین معتقدند مصرف کندر می‌تواند به بهبود حافظه دانش‌آموزان کمک کند، با این حال مصرف خودسرانه فرآورده‌های گیاهی، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، می‌تواند با عوارض یا تداخلات دارویی همراه باشد.
پزشک و متخصص طب سنتی تصریح کرد: گردو و عسل نیز در فهرست خوراکی‌هایی قرار دارند که بسیاری از خانواده‌ها آن‌ها را برای تقویت ذهن و حافظه فرزندانشان توصیه می‌کنند. گردو به دلیل داشتن چربی‌های مفید و مواد مغذی، بخشی از یک رژیم غذایی سالم به شمار می‌رود و عسل نیز منبع انرژی است، اما این موضوع به معنای آن نیست که مصرف این خوراکی‌ها به‌تنهایی باعث افزایش هوش یا تقویت چشمگیر حافظه می‌شود. در واقع، هیچ خوراکی به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین تغذیه متعادل و سبک زندگی سالم شود.
نمی‌توان فقط بر اساس شهرت یک گیاه یا ماده غذایی، آن را راهکاری قطعی برای تقویت حافظه دانست
یوسفیان با بیان اینکه با وجود رواج این باورها، اهمیت عواملی مانند خواب کافی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و برنامه‌ریزی صحیح در یادگیری همواره مورد تأکید است، ادامه داد: کمبود خواب، استرس و حذف وعده‌های غذایی می‌توانند تمرکز دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار دهند، بنابراین پیش از آنکه خانواده‌ها به دنبال خوراکی‌های معجزه‌آسا باشند، بهتر است به عادت‌های روزمره فرزندانشان توجه کنند.
وی گفت: طب ایرانی نیز در موضوع حفظ سلامت ذهن و تقویت قوای شناختی توصیه‌هایی درباره تغذیه، خواب و سبک زندگی دارد، اما باید توجه داشت که هر توصیه‌ای که نسل به نسل منتقل شده، به طور حتم پشتوانه علمی ندارد و نمی‌توان فقط بر اساس شهرت یک گیاه یا ماده غذایی، آن را راهکاری قطعی برای تقویت حافظه دانست.
پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه با آغاز فصل پاییز و شلوغ‌تر شدن برنامه درسی دانش‌آموزان، شاید بهتر باشد به جای جست‌وجوی یک خوراکی جادویی برای افزایش حافظه، نگاهی دقیق‌تر به عادت‌های غذایی و سبک زندگی آن‌ها داشته باشیم، اضافه کرد: کندر، گردو و عسل ممکن است هرکدام جایگاهی در باورهای تغذیه‌ای خانواده‌ها داشته باشند، اما تقویت حافظه مسیری فراتر از مصرف یک ماده غذایی است؛ مسیری که از خواب کافی، تغذیه متعادل و یادگیری اصولی می‌گذرد.
باورهای مربوط به تقویت حافظه، بخشی از فرهنگ تغذیه‌ای و درمانی خانواده‌های ایرانی را تشکیل می‌دهند. بسیاری از این توصیه‌ها سال‌هاست در خانه‌ها تکرار می‌شوند و حتی گاهی به بخشی جدانشدنی از برنامه غذایی دانش‌آموزان تبدیل شده‌اند. همین آشنایی و قدمت، اهمیت شناخت درست ریشه و جایگاه هر توصیه را بیشتر می‌کند.
در آموزه‌های طب ایرانی، توجه به اعتدال و پرهیز از زیاده‌روی جایگاه مهمی دارد، بنابراین حتی درباره خوراکی‌ها و گیاهانی که در منابع سنتی برای تقویت قوای ذهنی مطرح شده‌اند نیز نمی‌توان بدون در نظر گرفتن شرایط افراد، یک نسخه واحد برای همه پیچید و هر توصیه‌ای باید در جایگاه و چارچوب خود بررسی شود.
از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که هر باور رایجی، یک آموزه معتبر در طب سنتی نیست. گاهی گذشت زمان، نقل توصیه‌ها و اضافه شدن برداشت‌های شخصی، باعث می‌شود مرز میان آموزه‌های اصیل و باورهای عامیانه کمرنگ شود. شناخت این تفاوت، یکی از راه‌های حفظ و استفاده درست از میراث ارزشمند طب ایرانی است.
با آغاز فصل پاییز و بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس، بازار توصیه‌های قدیمی برای تقویت حافظه نیز دوباره گرم می‌شود. شاید بهتر باشد پیش از آنکه هر نسخه‌ای را به برنامه روزانه فرزندانمان اضافه کنیم، درباره ریشه و اعتبار آن بیشتر بدانیم، چراکه حفظ میراث طب ایرانی، تنها در تکرار توصیه‌های گذشتگان خلاصه نمی‌شود، بلکه به شناخت درست و انتقال آگاهانه آن‌ها نیز نیاز دارد.
منبع: ایمنا
