این دستورالعمل با هدف تسریع در تعیین تکلیف خودروهای وارداتی و جلوگیری از معطلی آن‌ها در گمرک تدوین شده است. در عین حال، پرداخت کامل حقوق و عوارض قانونی دولت همچنان از الزامات نهایی این فرآیند به شمار می‌رود.
شرط ترخیص خودروهای فاقد شناسه ارزش TSC چیست؟
یکی از محورهای اصلی بخشنامه جدید، تعیین تکلیف خودروهایی است که در بانک اطلاعات گمرک ایران شناسه ارزش گمرکی TSC برای آن‌ها ثبت نشده است.
بر اساس این دستورالعمل، اگر مالک خودرو پیش از اعلام نظر کارگروه تعیین ارزش، خواهان ترخیص باشد، گمرک می‌تواند با دریافت تعهدنامه، تشریفات مربوط را انجام دهد. در این تعهدنامه، مالک متعهد می‌شود چنانچه ارزش نهایی تعیین‌شده از سوی کارگروه بیشتر از ارزش اظهارشده باشد، مابه‌التفاوت حقوق ورودی و وجوه مربوط را پس از اعلام گمرک پرداخت کند.
بنابراین، نبود شناسه ارزش TSC لزوماً مانع آغاز فرآیند ترخیص نیست؛ اما مالک خودرو باید مسئولیت پرداخت مبالغ احتمالی اضافی را بپذیرد.
شماره‌گذاری خودروهای وارداتی چه زمانی امکان‌پذیر است؟
یکی از نکات مهم بخشنامه جدید این است که انجام تشریفات گمرکی، مجوز شماره‌گذاری خودرو محسوب نمی‌شود. شماره‌گذاری خودروهای مشمول این دستورالعمل به تعیین ارزش نهایی از سوی کارگروه مربوط، پرداخت مابه‌التفاوت احتمالی حقوق ورودی و مختومه شدن پرونده گمرکی وابسته است.
برای جلوگیری از شماره‌گذاری پیش از تکمیل این مراحل، مقرر شده است محدودیت مربوط در سامانه جامع امور گمرکی ثبت و هشدار لازم درج شود.
در نتیجه، حتی اگر خودرو مراحل اولیه ترخیص را طی کند، تا زمانی که ارزش قطعی آن مشخص و بدهی احتمالی گمرکی تسویه نشده باشد، امکان شماره‌گذاری آن فراهم نخواهد شد.
شرایط خروج خودرو از محوطه گمرک
طبق دستورالعمل ابلاغ‌شده، تا پیش از تعیین تکلیف نهایی ارزش خودرو، گمرکات اجرایی اجازه ندارند بیجک خروج را در سامانه جامع امور گمرکی ثبت کنند یا سفر خروج را در سامانه جدید تأیید کنند.
با این حال، برای تسهیل انتقال خودرو از اماکن گمرکی به انبار صاحب کالا، امکان هماهنگی اداری با پلیس امنیت اقتصادی فراجا در نظر گرفته شده است.
این تمهید صرفاً برای جابه‌جایی خودرو در مرحله موردنظر است و نباید با آزادسازی کامل خودرو، صدور مجوز تردد یا اجازه شماره‌گذاری اشتباه گرفته شود. بنابراین، انتقال خودرو به انبار نیز محدودیت‌های مربوط به تعیین ارزش و تکمیل تشریفات قانونی را از بین نمی‌برد.
خودروهایی که قبلاً ترخیص شده‌اند چه وضعیتی دارند؟
بخش دیگری از دستورالعمل جدید به خودروهایی مربوط می‌شود که پیش‌تر بر اساس مصوبه واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور ترخیص شده‌اند، اما هنوز شناسه ارزش گمرکی TSC ندارند.
بر اساس این بخشنامه، گمرکات اجرایی موظف‌اند پرونده این خودروها را بررسی کنند و در صورت وجود کسری دریافتی، اقدامات قانونی لازم را برای مطالبه مبالغ مربوط انجام دهند.
پس از تعیین ارزش نهایی و ایجاد شناسه TSC، مابه‌التفاوت احتمالی حقوق ورودی وصول می‌شود و پرونده گمرکی پس از تکمیل الزامات مربوط، به مرحله مختومه شدن می‌رسد.
مجوز نهایی خروج خودرو چگونه صادر می‌شود؟
بر اساس دستورالعمل جدید، صدور مجوز نهایی خروج پس از تعیین ارزش خودرو از سوی کارگروه مربوط و پرداخت تمامی وجوه احتمالی انجام خواهد شد.
همچنین مدیر یا معاون امور گمرکی باید وضعیت نهایی خودرو را با درج عبارت «قابل توجه پلیس راهور» روی اظهارنامه گمرکی تأیید کند تا وضعیت پرونده برای مراحل بعدی مشخص باشد.
منبع: رکنا
