به گزارش خبرنویس و به نقل از اسب بخار، کاهش تدریجی سرمای کولر، بازگشت مشکل مدت کوتاهی پس از شارژ گاز و مشاهده لکههای چرب اطراف اتصالات، از مهمترین نشانههای احتمالی نشتی در سیستم تهویه خودرو هستند. با این حال، ضعیفشدن کولر همیشه به معنای کمبود مبرد نیست و عواملی مانند خرابی کمپرسور، گرفتگی فیلتر کابین، نقص فن یا ایراد در شیر انبساط نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
در روزهای گرم سال، یکی از مشکلات رایج خودروها کاهش قدرت خنککنندگی سیستم تهویه است. در بسیاری از موارد، نخستین تشخیص تعمیرکار یا حتی راننده، کمبود گاز کولر است. به همین دلیل ممکن است مقداری مبرد به سیستم اضافه شود و کولر برای مدتی دوباره عملکرد مناسبی پیدا کند؛ اما اگر گاز به دلیل نشتی از مدار خارج شده باشد، این راهکار تنها مشکل را موقتاً پنهان میکند.
در واقع، شارژ دوباره کولر بدون پیدا کردن محل نشتی، مانند باد کردن لاستیک پنچر است؛ خودرو برای مدتی بهتر کار میکند، اما ایراد اصلی همچنان پابرجا خواهد بود.
کاهش تدریجی سرمای کولر
یکی از نخستین نشانههای احتمالی نشتی، کاهش تدریجی توان سیستم تهویه است. ممکن است کولر در ابتدا تنها در هوای بسیار گرم یا هنگام توقف در ترافیک ضعیف شود، اما با گذشت زمان حتی در شرایط عادی نیز نتواند کابین را به اندازه کافی خنک کند.
اگر کولر بلافاصله پس از شارژ عملکرد مطلوبی داشته باشد اما چند هفته یا چند ماه بعد دوباره سرمای آن کاهش پیدا کند، احتمال وجود نشتی بیشتر میشود. کوتاهتر شدن فاصله میان دو بار شارژ نیز میتواند نشانهای جدی از خروج مبرد از مدار باشد.
با این حال، نباید هر افت سرمایشی را به کمبود گاز نسبت داد. کثیف بودن فیلتر کابین، خرابی فن کندانسور، گرفتگی یا آلودگی کندانسور، ضعف کمپرسور، ایراد شیر انبساط و حتی مشکل دریچه تنظیم هوای گرم و سرد نیز میتوانند باعث کاهش سرمای کولر شوند.
لکههای چرب اطراف اتصالات را بررسی کنید
در مدار کولر خودرو تنها مبرد جریان ندارد و مقدار مشخصی روغن مخصوص نیز برای روانکاری کمپرسور در سیستم وجود دارد. در صورت ایجاد نشتی، ممکن است بخشی از این روغن نیز همراه مبرد از محل آسیبدیده خارج شود.
به همین دلیل، مشاهده لکههای چرب و خاکآلود در اطراف شیلنگها، اتصالات، کمپرسور، کندانسور، شیرهای سرویس و لولههای آلومینیومی میتواند سرنخی برای پیدا کردن محل نشتی باشد.
کندانسور نیز به دلیل قرار گرفتن در قسمت جلویی خودرو، یکی از بخشهای آسیبپذیر سیستم محسوب میشود. برخورد سنگریزه، ضربه و خوردگی میتواند به مرور زمان باعث ایجاد نشتی در این قطعه شود.
البته هر لکه روغنی الزاماً مربوط به سیستم کولر نیست. نشت روغن موتور، روغن هیدرولیک یا حتی باقیمانده مواد حاصل از تعمیرات قبلی ممکن است با روغن سیستم تهویه اشتباه گرفته شود. بنابراین لکه چرب تنها یک نشانه اولیه است و برای تشخیص قطعی باید آزمایشهای تخصصی انجام شود.
خاموش و روشن شدن مکرر کمپرسور
کاهش میزان مبرد میتواند فشار مدار کولر را از محدوده استاندارد خارج کند. در چنین شرایطی، سیستم برای جلوگیری از آسیب به کمپرسور ممکن است آن را از مدار خارج کند.
در خودروهای قدیمیتر، این مشکل گاهی با خاموش و روشن شدن مکرر کلاچ کمپرسور همراه است و راننده میتواند صدای درگیر شدن و آزاد شدن آن را بشنود. در برخی موارد نیز کمپرسور اصلاً وارد مدار نمیشود.
با این حال، روشن نشدن کمپرسور به تنهایی به معنای کمبود گاز نیست. خرابی سنسور فشار، رله، سیمکشی یا واحد کنترل نیز میتواند عملکرد کمپرسور را مختل کند. در خودروهای جدید که از کمپرسورهای برقی یا سیستمهای ظرفیت متغیر استفاده میکنند، رفتار سیستم نیز متفاوت است.
بنابراین پیش از اضافه کردن مبرد، باید فشار مدار و وضعیت بخشهای برقی و مکانیکی سیستم بررسی شود.
آیا صدای هیس نشانه نشتی است؟
شنیدن صدای هیس مداوم از اطراف یک اتصال یا شیلنگ میتواند نشانه یک نشتی نسبتاً بزرگ باشد، اما بسیاری از نشتیهای کوچک آنقدر آرام هستند که با گوش قابل تشخیص نیستند.
از سوی دیگر، شنیدن صدای عبور گاز یا مایع از پشت داشبورد هنگام روشن یا خاموش شدن کولر لزوماً به معنای وجود نشتی نیست. عبور مبرد از شیر انبساط یا تغییر فشار در بخشهای مختلف مدار میتواند در برخی شرایط چنین صدایی ایجاد کند.
بنابراین وجود یا نبود صدای هیس، بهتنهایی معیار قابل اعتمادی برای تشخیص نشتی نیست.
آب زیر خودرو؛ نشانه خرابی کولر نیست
دیدن آب شفاف زیر خودرو پس از استفاده از کولر معمولاً کاملاً طبیعی است. هوای داخل کابین هنگام عبور از روی اواپراتور سرد، رطوبت خود را از دست میدهد و این رطوبت به آب تبدیل میشود. آب تولیدشده نیز از طریق لوله تخلیه به زیر خودرو هدایت میشود.
بنابراین وجود آب شفاف زیر خودرو ارتباطی با نشتی گاز کولر ندارد.
مشکل زمانی ایجاد میشود که این آب به جای خروج از زیر خودرو، وارد کابین شود و کف خودرو، بهخصوص قسمت سمت سرنشین جلو، را خیس کند. در چنین شرایطی احتمال گرفتگی یا جابهجایی مسیر تخلیه آب وجود دارد.
همچنین بوی نامطبوع هنگام روشن کردن کولر نیز معمولاً نشانه نشتی مبرد نیست. کثیف شدن فیلتر کابین، تجمع رطوبت و رشد قارچ و باکتری روی اواپراتور از دلایل رایج ایجاد بوی بد در سیستم تهویه هستند.
نشتی کولر چگونه پیدا میشود؟
تشخیص قطعی نشتی باید با بررسی تخصصی سیستم انجام شود. تعمیرکار ابتدا عملکرد کلی کولر، دمای هوای خروجی و فشار مدار را بررسی میکند و سپس وضعیت کمپرسور، فن، کندانسور و سایر اجزای سیستم را مورد ارزیابی قرار میدهد.
یکی از روشهای رایج، استفاده از دستگاه نشتیاب الکترونیکی است. این دستگاه میتواند مقدار کمی از مبرد خارجشده را در اطراف اتصالات، شیلنگها و قطعات تشخیص دهد.
روش دیگر، استفاده از ماده فلورسنت و چراغ فرابنفش است. در این روش، ماده مخصوص همراه روغن در مدار گردش میکند و در صورت وجود نشتی، آثار آن در محل خروج روغن و مبرد زیر نور فرابنفش قابل مشاهده خواهد بود.
برای نشتیهای بسیار کوچک یا موارد پیچیدهتر، ممکن است مدار پس از تخلیه ایمن مبرد با نیتروژن یا ترکیب مخصوص نیتروژن و هیدروژن تحت فشار قرار گیرد. سپس محل خروج گاز با تجهیزات مخصوص شناسایی میشود.
در بسیاری از موارد، ترکیب چند روش میتواند نتیجه دقیقتری به همراه داشته باشد.
شارژ گاز، مشکل را بهتنهایی حل نمیکند
پس از شناسایی نشتی، قطعه معیوب باید تعمیر یا تعویض شود. سپس مدار دوباره مورد آزمایش قرار میگیرد و در نهایت مقدار مشخص و توصیهشده مبرد توسط سازنده به سیستم اضافه میشود.
پر کردن بیش از اندازه سیستم نیز میتواند به اندازه کمبود مبرد مشکلساز باشد و با افزایش فشار مدار، عملکرد کولر را مختل کند.
همچنین استفاده بیرویه از روغن، رنگ یا مواد موسوم به نشتگیر ممکن است به شیر انبساط، لولهها و تجهیزات سیستم تهویه آسیب بزند یا عملیات تعمیر را دشوارتر کند.
کمبود مبرد در برخی شرایط میتواند با کاهش میزان روغن همراه باشد و ادامه کار سیستم در این وضعیت، فشار بیشتری به کمپرسور وارد کند. در نتیجه، یک نشتی کوچک که بهموقع برطرف نشده است، ممکن است در نهایت به خرابی کمپرسور و هزینه تعمیر بسیار بیشتر منجر شود.
چه زمانی خودرو را به تعمیرگاه ببریم؟
اگر سرمای کولر مدت کوتاهی پس از شارژ دوباره کاهش پیدا کرد، اطراف اتصالات آثار چربی مشاهده شد، کمپرسور رفتار غیرعادی داشت یا سیستم تهویه بهطور ناگهانی از کار افتاد، بهتر است خودرو برای بررسی دقیق به تعمیرگاه تخصصی مراجعه شود.
مدار کولر تحت فشار قرار دارد و باز کردن اتصالات یا تخلیه مبرد بدون تجهیزات مناسب میتواند خطرناک باشد. به همین دلیل، عملیات نشتییابی، تخلیه و شارژ سیستم باید توسط فرد متخصص و با تجهیزات استاندارد انجام شود.
در نهایت، مهمترین نشانه نشتی کولر صرفاً ضعیف شدن سرمایش نیست؛ بلکه بازگشت مکرر مشکل پس از شارژ گاز است. اگر کولر خودرو پس از شارژ برای مدتی خوب کار میکند و دوباره سرمای خود را از دست میدهد، به جای شارژ مجدد، باید علت خروج مبرد و محل نشتی پیدا شود. شارژ گاز بدون رفع ایراد، تنها زمان بروز دوباره مشکل را به تعویق میاندازد.
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1237168
منبع: رکنا
