به گزارش خبرنویس، در حالی که واردات خودرو با هدف افزایش رقابت و بهبود کیفیت بازار از سال ۲۰۲۳ از سر گرفته شد، بسیاری از مالکان خودروهای وارداتی امروز با چالشی جدی به نام کمبود قطعات و ضعف خدمات پس از فروش روبهرو هستند؛ مشکلی که از قطعات فنی و موتوری تا سادهترین اقلام مصرفی مانند فیلتر هوا را در بر گرفته است.
بررسیهای رکنا و اظهارات شماری از مالکان خودروهای وارداتی نشان میدهد بسیاری از شرکتهای واردکننده نه تنها قطعات اصلی مانند مجموعههای موتوری، گیربکس و سیستمهای برقی را در انبارهای خود ندارند، بلکه حتی قطعات بدنه مانند سپر، چراغ و گلگیر نیز در نمایندگیهای آنها کمیاب شده است. در برخی موارد نیز قطعات مصرفی دورهای مانند فیلتر هوا و فیلتر کابین که باید بهصورت عادی در دسترس باشند، یافت نمیشوند.
یکی از مالکان تویوتا کرولا کراس که خودرو خود را از یکی از شرکتهای واردکننده خریداری کرده، به رکنا میگوید: «خودرو به دلیل یک ایراد موتوری بیش از یک ماه است در تعمیرگاه مرکزی شرکت متوقف مانده و هنوز قطعه مورد نیاز تأمین نشده است. هر بار فقط وعده میدهند که قطعه در راه است.»
مالک یک خودروی GAC نیز از خرابی باتری هیبریدی خودرو و ناتوانی شرکت در رفع مشکل خبر میدهد. به گفته او، با وجود گذشت 20 روز از مراجعه به نمایندگی، هنوز باتری جایگزین یا قطعه مورد نیاز تأمین نشده و خودرو عملاً بلااستفاده مانده است.
در نمونهای دیگر، یکی از مالکان اپل میگوید برای انجام سرویس دورهای به نمایندگی مراجعه کرده اما حتی فیلتر هوای خودرو نیز در انبار نمایندگی موجود نبوده و سرویس خودرو به تعویق افتاده است.
واردات خودرو بدون زیرساخت خدمات پس از فروش
از ابتدای دور جدید واردات خودرو در سال ۲۰۲۳، کارشناسان بارها نسبت به نبود زیرساخت مناسب خدمات پس از فروش هشدار داده بودند. اکنون به نظر میرسد این نگرانیها به واقعیت تبدیل شده است. بسیاری از شرکتها تمرکز خود را بر واردات خودرو گذاشتهاند اما برای تأمین قطعات، آموزش تعمیرکاران و ایجاد شبکه خدمات، سرمایهگذاری مناسبی انجام ندادهاند.
از سوی دیگر، تعدد شرکتهایی که یک مدل خودرو را وارد میکنند، انتخاب را برای خریداران دشوار کرده است. در برخی موارد، یک خودرو توسط چند واردکننده عرضه میشود اما سطح خدمات پس از فروش آنها کاملاً متفاوت است. حتی برخی شرکتها کمتر از ۱۰۰ دستگاه خودرو وارد کردهاند و عملاً شبکه خدمات پس از فروش مؤثری در اختیار ندارند. در نتیجه، خریدار پس از تحویل خودرو با مشکلات متعددی در تأمین قطعات و تعمیرات مواجه میشود.
بازار آزاد هم راهحل نیست
زمانی که شرکت واردکننده مسئولیت تأمین قطعات را بهدرستی انجام نمیدهد، بسیاری از مالکان حاضرند قطعات مورد نیاز را حتی با قیمت چند برابر از بازار آزاد تهیه کنند؛ اما این مسیر نیز با مانع بزرگی روبهرو است.
فعالان بازار قطعات میگویند ثبت سفارش قطعات خودروهای وارداتی همچنان با محدودیتهای جدی مواجه است و به همین دلیل بخش قابل توجهی از قطعات موجود در بازار از مسیرهای غیررسمی وارد کشور میشود. این موضوع علاوه بر افزایش شدید قیمت قطعات، نگرانیهایی را درباره اصالت و کیفیت آنها نیز ایجاد کرده است.
سهمیه ارزی ویژه برای قطعات؛ راهحل یا مُسکن؟
روز گذشته سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به وضعیت خدمات پس از فروش خودروهای وارداتی اعلام کرد که برای تأمین قطعات مورد نیاز این خودروها، سهمیه ارزی ویژهای در نظر گرفته شده است.
وی توضیح داد این سهمیه تنها به شرکتهایی اختصاص مییابد که دارای شبکه رسمی خدمات پس از فروش هستند و صرفاً واردکننده خودرو محسوب نمیشوند. به گفته او، هدف از این اقدام جلوگیری از کمبود قطعات و حمایت از حقوق مصرفکنندگان است.
با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند اختصاص ارز به تنهایی نمیتواند مشکل را حل کند. تا زمانی که صدور مجوز واردات خودرو بدون نظارت دقیق بر توانایی شرکتها در ارائه خدمات پس از فروش، تأمین قطعات و ایجاد شبکه تعمیرگاهی ادامه داشته باشد، مالکان خودروهای وارداتی همچنان با مشکلات فعلی دستوپنجه نرم خواهند کرد و اعتماد مصرفکنندگان به این بازار افزایش نخواهد یافت.
منبع: رکنا




