کالای متروکه چیست؟ شرایط و مراحل ترخیص کالای متروکه

کالای متروکه، اجناسی هستند که صاحب آن به دلایل مختلفی در مدت زمان قانونی جهت انجام تشریفات گمرکی، پرداخت هزینه یا ارائه مدارک لازم اقدام نکرده است. چارت مراحل ترخیص کالا از گمرک شامل مجموعه ای از مراحل قانونی مانند ثبت اظهارنامه گمرکی، ارائه مدارک مورد نیاز، بررسی، ارزیابی کالا توسط کارشناسان گمرک و… است. آشنایی با این مراحل به واردکنندگان کمک می کند تا فرآیند ترخیص را سریع تر و بدون مشکل انجام دهند.

دلایل متروکه شدن کالاهای وارداتی چیست؟

اغلب صاحبان کالا برای جلوگیری از بروز مشکلات در فرآیند واردات و ترخیص، از خدمات شرکت های ترخیص کالا از گمرک مثل گمرک برتر و بازرگانی زارعی استفاده می کنند. این شرکت ها با آگاهی از قوانین گمرکی، از متروکه شدن کالا جلوگیری کرده و روند ترخیص را سریع و بدون مشکل انجام می دهند.

دلایل مختلفی می تواند باعث عدم ترخیص به موقع کالاهای وارداتی از گمرک شود و در نتیجه کالا برای مدت طولانی در گمرک باقی بماند. از جمله این دلایل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عدم ترخیص کالا در مهلت قانونی

• ناقص بودن مدارک

• مشکلات ثبت سفارش یا مجوزها

• اختلافات مالی و حقوقی

1. عدم ترخیص کالا در مهلت قانونی

هر کالایی پس از ورود به کشور باید در مدت زمان مشخص، مراحل قانونی مانند اظهار کالا، ارائه مدارک، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را طی کند. استفاده از خدمات ترخیص کالا از گمرک می تواند به انجام سریع تر این مراحل و جلوگیری از تاخیر در ترخیص کمک کند. در صورتی که صاحب کالا در مهلت تعیین شده اقدام نکند، گمرک پس از پایان زمان قانونی، کالا را متروکه اعلام خواهد کرد.

2. ناقص بودن مدارک گمرکی

مجموعه ای از مدارک مانند کارت بازرگانی، فاکتور خرید، مجوز قانونی، بارنامه و سایر مدارک مرتبط باید موجود باشند. ناقص بودن هر یک از این مدارک شما را به دردسرهای قابل توجهی گرفتار می کند و باعث ایجاد تاخیرهای طولانی شده و در نتیجه منجر به متروکه شدن کالا می گردد.

3. مشکلات ثبت سفارش یا مجوزها

بعضی از کالاها برای ورود به کشور باید مجوزهای خاص از سازمان های گوناگون را دریافت کنند. مثلا کالای پزشکی، تجهیزات خاص، مواد غذایی، محصولات صنعتی و غیره نیاز به تاییدیه های مربوطه دارند. اگر ثبت سفارش کالا یا مجوزها به درستی انجام نشود و مجوز لازم دریافت نشود، مدت زمان امکان ترخیص کالا وجود نداشته و مدت زمان توقف آن افزایش پیدا می کند و منجر به متروکه شدن کالاهای وارداتی می گردد.

4. اختلافات مالی و حقوقی

بعضی اوقات بین خریدار و فروشنده به دلیل مشکلات مالی، اختلافاتی در پرداخت هزینه، مالکیت کالای مورد نظر یا مسائل حقوقی به وجود می آید. این مشکلات فرآیند ترخیص را متوقف کرده و در نتیجه منجر به متروکه شدن کالا می شود.

شرایط ترخیص کالای متروکه

بررسی شرایط ترخیص کالای متروکه از گمرک، شامل موارد زیر می شود:

• اثبات مالکیت کالا: صاحب کالا باید مدارک معتبر برای اثبات مالکیت و هویت خود ارائه دهد.

• اقدام سریع برای تعیین تکلیف کالا: پس از متروکه شدن کالا، واردکننده باید در کوتاه ترین زمان ممکن مراحل لازم را آغاز کند.

• دریافت مجوزهای مورد نیاز: اخذ مجوزهای قانونی از سازمان های مربوطه برای ترخیص کالا الزامی است.

• پرداخت هزینه های قانونی: تمامی هزینه های انبارداری گمرک، عوارض و سایر هزینه های مرتبط باید پرداخت شود.

• هماهنگی با سازمان های مربوطه: در برخی موارد، ترخیص کالای متروکه نیازمند طی مراحل خاص و هماهنگی با نهادهای ذی ربط است.

• استفاده از کارشناسان ترخیص کالا: کمک گرفتن از متخصصان و شرکت های ترخیص کالا از گمرک می تواند روند ترخیص را ساده تر و سریع تر کند.

بعد از چه مدتی بار متروکه حساب می شود؟

زمان متروکه شدن کالا در گمرک به عوامل زیر بستگی دارد:

• رسیدن کالا به مهلت قانونی: کالاهایی که پس از ورود به گمرک در مدت تعیین شده ترخیص نشوند، وارد فرآیند متروکه شدن می شوند.

• عدم انجام تشریفات گمرکی: صاحب کالا موظف است در بازه زمانی مشخص، مراحل اظهار و ترخیص کالا را انجام دهد، در غیر این صورت کالا در انبار گمرک باقی می ماند.

• صدور اخطار توسط گمرک: پس از پایان مهلت قانونی، گمرک برای تعیین تکلیف کالا اخطار صادر کرده و در نهایت آن را متروکه اعلام می کند.

• امکان تمدید مهلت در شرایط خاص: در صورت بروز مشکلاتی مانند تاخیر در دریافت مجوزها، مسائل اداری یا مشکلات حمل و نقل، امکان درخواست تمدید مهلت وجود دارد.

• پیگیری مداوم وضعیت محموله: واردکنندگان باید وضعیت کالا را به طور مرتب بررسی کنند تا از متروکه شدن و ایجاد هزینه های اضافی جلوگیری شود.

مدارک مورد نیاز ترخیص کالای متروکه

مهم ترین مدارکی که جهت ترخیص کالای متروکه نیاز است، عبارتند از:

• کارت بازرگانی معتبر

• بارنامه حمل کالا

• مدارک هویتی صاحب کالا مانند کارت ملی و شناسنامه

• قبض انبار گمرکی

• فاکتور خرید کالا

• لیست عدل بندی کالا

• مجوز ثبت سفارش

• مجوزهای قانونی مربوط به نوع کالا

• گواهی مبدا

• مدارک مربوط به پرداخت هزینه ها و عوارض گمرکی

مراحل قانونی ترخیص کالای متروکه

از مراحل اصلی ترخیص کالا از گمرک، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بررسی وضعیت و اطلاعات کالا در گمرک

• ثبت اظهارنامه و انجام فرایند اظهار کالا

• دریافت مجوزهای مورد نیاز از سازمان های مربوطه

• بررسی و پرداخت هزینه ها و عوارض گمرکی

• تایید نهایی گمرک و دریافت مجوز خروج کالا

هزینه های احتمالی

هزینه های احتمالی ترخیص کالای مربوطه با توجه به نوع کالا، ارزش آن، مدت زمان توقف در گمرک و هزینه های قانونی آن تعیین می شود که ممکن است این هزینه ها شامل موارد زیر باشند:

• هزینه انبارداری گمرک

• مالیات مربوط به واردات

• هزینه دریافت مجوز

• حقوق و عوارض گمرکی

• مدت زمان توقف کالا

• هزینه حمل و نقل جانبی

• هزینه کارشناسی

چه راهکارهایی برای مدیریت کالای متروکه وجود دارد؟

مدیریت صحیح کالاهای وارداتی قبل از اینکه به مرحله متروکه شدن برسند، مهم ترین راهکار برای جلوگیری از ضررهای مالی است. واردکنندگان می توانند با برنامه ریزی، راهکارهایی را برای مدیریت کالای متروکه داشته باشند، که در زیر به آن ها اشاره شده است:

• بررسی قوانین واردات کالا

• آماده سازی کامل مدارک

• پیگیری و بررسی مداوم وضعیت کالا در گمرک

• همکاری با شرکت های معتبر ترخیص کالا

• پرداخت به موقع هزینه ها و عوارض

• دریافت مجوزهای لازم قبل از ورود کالا به کشور

• استفاده از کارشناسان متخصص در امور گمرکی

چگونه از متروکه شدن کالا جلوگیری کنیم؟

راهکارهای جلوگیری از متروکه شدن کالا:

• بررسی قوانین و اصول واردات قبل از ارسال کالا: آشنایی با مقررات گمرکی و الزامات واردات، از بروز مشکلات و تاخیر در فرآیند ترخیص جلوگیری می کند.

• آماده سازی مدارک مورد نیاز پیش از ورود کالا به گمرک: مدارکی مانند کارت ملی، شناسنامه، ثبت سفارش، فاکتور خرید و بارنامه باید از قبل آماده شوند تا روند ترخیص سریع تر انجام شود.

• پیگیری مداوم وضعیت کالا: واردکنندگان باید وضعیت محموله خود را به طور مرتب بررسی کنند تا از افزایش زمان توقف کالا و متروکه شدن آن جلوگیری شود.

• اقدام به موقع برای انجام مراحل ترخیص: بی توجهی به زمان بندی های گمرکی می تواند باعث طولانی شدن فرایند و ایجاد هزینه های اضافی شود.

پس از متروکه شدن کالا چه اتفاقی می افتد؟

بعد از اینکه کالا در گمرک متروکه اعلام شد، در برخی موارد، صاحبان کالا با پرداخت عوارض و انجام مراحل قانونی می توانند نسبت به ترخیص کالا اقدام کنند. اما اگر صاحب کالا برای تعیین تکلیف کالای متروکه خود اقدام نکند، کالا توسط اداره گمرک متروکه اعلام شده و مطابق با قوانین، یک تاریخ برای فروش آن در نظر گرفته می شود.

جمع بندی

به طور کلی، مرحله های ترخیص کالا از اداره گمرک باید طبق مدت زمان تعیین شده انجام شود. اگر صاحبان کالا در این زمان مقرر اقدام نکنند، کالا متروکه اعلام خواهد شد. دلایلی مانند نقص مدارک، نبود مجوزهای لازم و عدم پرداخت هزینه های گمرکی باعث متروکه شدن کالا می شوند.