اکوایران: اکوایران: بر اساس برآورد اکوایران، نرخ بیکاری سال ۱۴۰۴ معادل ۷.۵۱ درصد بوده است. نرخ بیکاری در این سال همراه با نرخ مشارکت کاهش یافته که نشان از خروج فعالان اقتصادی از بازار کار داشته است.
برآورد اکوایران از نرخ بیکاری ۱۴۰۴ نشان میدهد این نرخ در سال گذشته به ۷.۵۱ درصد رسیده است. طبق این آمار نرخ بیکاری کاهش یافته اما این کاهش به معنای بهبود وضعیت بازار کار در این سال نبوده است. نرخ مشارکت که سهم جمعیت فعال از کل جمعیت در سن کار را نشان میدهد، به پایینترین سطح از سال ۱۳۹۱ رسیده است. کاهش همزمان نرخ مشارکت و نرخ بیکاری حکایت از آن دارد که بسیاری از افراد از تلاش برای یافتن شغل دلسرد شدهاند و به همین دلیل از جمعیت بیکار خارج شدهاند. این روند در کنار تأثیر تحولات اقتصادی، سیاسی و بحرانهای منطقهای، تصویر دقیقتری از چالشهای بازار کار کشور ارائه میدهد.
ناامیدان از بازار کار خارج شدند
اکوایران با استفاده از دادههای مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در سال ۱۴۰۴ را برآورد کرده است. بر اساس این برآورد، نرخ بیکاری در سال گذشته به ۷.۵۱ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال ۱۴۰۳ با کاهش مواجه شده است. اما آیا واقعا وضعیت بیکاری در کشور بهبود یافته است؟
از همنشینی این آمار با آمار نرخ مشارکت در سال ۱۴۰۴ میتوان به ناامیدی و خروج نیروی کار از بازار کار رسید. نرخ مشارکت در سال گذشته نرخی معادل ۴۰.۵۷ درصد داشته که کمترین سطح از سال ۱۳۹۱ تا کنون بوده است. روند کاهشی این نرخ نشان میدهد وضعیت اقتصادی در سال گذشته افراد را به سمت خروج از بازار کار برده است.
در نتیجه کاهش نرخ بیکاری به معنای بهبود وضعیت نبوده و ناامیدی فعالان بازار از یافتن شغل را نشان میدهد.
نرخ مشارکت کاهش یافت
همانطور که اشاره شد نرخ مشارکت وضعیت «تعداد نیروی کار فعال در بازار» را به نسبت «کل جمعیت در سن کار» میسنجد. تغییرات این نرخ نسبت به سال گذشته وضعیت امید یا ناامیدی به بازار کار را تصویر میکند. همچنین از آنجایی که تعداد نیروی کار فعال در بازار به دو قسم بیکار و شاغل است، میتوان انتظار داشت کاهش یا افزایش نرخ مشارکت به یکی از این دو گروه «بیکار» یا «شاغل» بازگردد.
روند ۲۰ ساله تغییرات نرخ مشارکت نشان میدهد از نیمه دهه ۸۰ تا اوایل دهه ۹۰، به دلیل افزایش درآمدهای نفتی و نرخ ثابت ارز، اهمیت تولید کاهش یافت و وضعیت بازار کار نامساعد شد. در این سالها واردات جای تولید را گرفت و سهم هر دو گروه بیکاران و شاغلان از جمعیت فعال رو به نزول گذاشت. در این سالها بازار کار با ناامیدی مواجه شد و وضعیت فعالان بازار وارد شرایط تنگنا شد.
پس از آن مهمترین تغییر در فضای بازار کار مربوط به «برجام» بود. در سه سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶، فعالان اقتصادی وارد بازار کار شدند و سهم بیکاران و شاغلان از نرخ مشارکت افزایش یافت. در این سالها افرادی که توان یافتن شغل نداشتند به دلیل انگیزه بالا برای یافتن شغل در گروه بیکاران طبقهبندی شدند.
از سال ۹۷ و خروج ترامپ از برجام تا انتهای شوک مربوط به «پاندمی کرونا»، وضعیت بازار کار رو به وخامت گذاشت. اوج این تنش مربوط به سال ۹۹ و بسته شدن درب تولیدیها به دلیل کرونا بود. در این سال نرخ مشارکت نزدیک به ۳ واحد درصد افت کرد و سهم شاغلان و بیکاران در این کاهش چشمگیر بود.
پس از این پاندمی شرایط بازار کار به حالت برجام بازنگشت. افول بازار کار در چشم فعالان اقتصادی پررنگتر شد و امید به یافتن شغل برای بیکاران از بین رفت. این روند تا سال ۱۴۰۳ ادامه یافت و بیشترین آسیب این دوران به جمعیت بیکار وارد شد. اما در سال ۱۴۰۴ این آسیب به بدنه شاغل جامعه نیز وارد شد. در سال گذشته نرخ مشارکت کاهش یافت و در این کاهش علاوه بر بیکاران، شاغلان نیز در معرض خطر قرار گرفتند. جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان دو عامل موثر در تعدیلات گسترده بازار کار ایران بود و فضای کسبوکارها را با نااطمینانیهای عدیدهای روبرو کرد.
منبع: اکوایران
