ابوذر گل‌ورز در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به سبک‌های دلبستگی کودکان، دلایل ایجاد دلبستگی ناایمن و رابطه میان مراقب اصلی و کودک و با بیان اینکه دلبستگی ناایمن در بستر یک الگوی مراقبتی ناسالم شکل می‌گیرد، اظهار کرد: چنانچه مراقب اصلی که بیشتر مادر است، نسبت به نیازهای کودک بی‌توجه باشد، او را نادیده بگیرد یا مرتکب بدرفتاری شود، احساس ناامنی عمیقی در کودک ایجاد می‌شود.
وی با بیان اینکه در چنین شرایطی کودک نمی‌تواند به منبع اصلی امنیت خود اعتماد کند و این بی‌اعتمادی در سال‌های بعد به سایر روابط نیز تعمیم می‌یابد، افزود: همواره مسئله به بدرفتاری عمدی محدود نمی‌شود و در بسیاری موارد، ناآگاهی والدین و به‌کارگیری سبک‌های تربیتی نادرست می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری دلبستگی ناایمن شود.
الگوی دلبستگی کودک به چه معنا است؟ / فرایند شکل‌گیری دلبستگی از بدو تولد کودک آغاز می‌شود
روان‌شناس و مشاور خانواده و استاد دانشگاه با بیان اینکه هنگامی که از دلبستگی سخن می‌گوییم، مقصود الگوی رابطه کودک با مراقب اصلی است، تصریح کرد: مراقب اصلی فردی است که بیشترین زمان را با کودک سپری می‌کند و مسئولیت اصلی مراقبت از او را بر عهده دارد و این فرد می‌تواند مادر، پدر، مادربزرگ، پرستار یا هر شخص ثابت و در دسترس دیگری باشد.
گل‌ورز با بیان اینکه هرچند کودک ممکن است با افراد مختلف دلبستگی‌هایی برقرار کند، اما الگوی اصلی بیشتر در ارتباط با همان مراقب محوری شکل می‌گیرد، ادامه داد: فرایند شکل‌گیری دلبستگی از بدو تولد آغاز می‌شود و روندی تدریجی دارد.
دلبستگی رابطه‌ای دوطرفه است / به مراقبی که حضور عاطفی قابل اتکا دارد، پایگاه امن کودک گفته می‌شود
وی با بیان اینکه در حدود شش ماهگی، کودک رفتارهای هدفمندی را برای جلب توجه مراقب بروز می‌دهد، گفت: از جمله این رفتارها می‌توان به لبخند زدن، گریه کردن، برقراری تماس چشمی و تمایل به نزدیک شدن یا چسبیدن به مراقب اشاره کرد که این رفتارها طبیعی و بخشی از سازوکار زیستی کودک برای حفظ ارتباط با منبع امنیت خود هستند.
روان‌شناس و مشاور خانواده و استاد دانشگاه با بیان اینکه نکته قابل تأمل دیگر آن است که دلبستگی رابطه‌ای دوطرفه است، اضافه کرد: همان‌گونه که کودک از این ارتباط احساس امنیت و آرامش دریافت می‌کند، مراقب نیز در حضور کودک احساس معنا، آرامش و رضایت را تجربه می‌کند و به مراقبی که با حساسیت و در زمان مناسب به نیازهای کودک پاسخ می‌دهد و حضور عاطفی قابل اتکا دارد، پایگاه امن گفته می‌شود.
ضرورت شناسایی صحیح نوع دلبستگی کودک برای پرورش دلبستگی ایمن بدون ایجاد وابستگی
گل‌ورز با بیان اینکه هر کودک برای رشد سالم روانی به یک پایگاه امن نیازمند است، خاطرنشان کرد: اولویت با حضور مادر است، اما در صورت نبود امکان حضور مادر، باید فرد ثابت و قابل اعتمادی این نقش را ایفا کند و نبود پایگاه امن می‌تواند کودک را به سوی الگوهای ناایمن دلبستگی سوق دهد.
وی با اشاره به نگرانی برخی خانواده‌ها درباره کودکانی که در رویارویی با جدایی کوتاه‌مدت بی‌قراری شدید یا حتی علائم جسمانی نشان می‌دهند، گفت: امکان پرورش دلبستگی ایمن بدون ایجاد وابستگی بیمارگونه وجود دارد و برای تحقق این هدف، لازم است نوع دلبستگی کودک به‌درستی شناسایی شود.
منبع: ایمنا
